అంతర్జాతీయ కమోడిటీ మార్కెట్లో వెండి చరిత్ర తిరగరాసింది. ఔన్సుకు 88.37 డాలర్ల స్థాయిలో ట్రేడవుతూ వెండి తన జీవితకాలంలోనే ఆల్టైమ్ రికార్డ్ను నమోదు చేసింది. గత 13 నెలల వ్యవధిలోనే వెండి ధరలు దాదాపు 210 శాతం పెరగడం పెట్టుబడిదారులను మాత్రమే కాదు, మార్కెట్ నిపుణులను కూడా ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తోంది.
ఇప్పటి వరకు బంగారానికి ప్రత్యామ్నాయంగా మాత్రమే చూసిన వెండి, ఇప్పుడు స్వతంత్ర ఆస్తిగా మార్కెట్లలో ఆధిపత్యం చూపిస్తోంది. ధరల ఈ దూకుడు వెనుక కేవలం డిమాండ్ మాత్రమే కాకుండా, ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో చోటు చేసుకుంటున్న కీలక మార్పులు కూడా ఉన్నాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
పెరుగుతున్న డిమాండ్.. తగ్గుతున్న సరఫరా
మార్కెట్ అంచనాల ప్రకారం 2026లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా వెండి లోటు మరింత తీవ్రంగా మారే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇప్పటికే 2025లోనే 110 నుంచి 120 మిలియన్ ఔన్సుల వరకు వెండి లోటు ఉండొచ్చని అంచనా. 2026 నాటికి ఈ లోటు 130 నుంచి 150 మిలియన్ ఔన్సుల వరకు పెరిగే ప్రమాదం ఉందని కొందరు కమోడిటీ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
దీనికి ప్రధాన కారణం పారిశ్రామిక వినియోగం వేగంగా పెరగడం. సౌర విద్యుత్ (Solar Power), ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు (EVs), AI & డిఫెన్స్ ఎలక్ట్రానిక్స్, హైటెక్ తయారీ రంగాల్లో వెండి వినియోగం రికార్డు స్థాయికి చేరుతోంది. మరోవైపు మెక్సికో, పెరూ, చైనా వంటి ప్రధాన వెండి ఉత్పత్తి దేశాల్లో కొత్త గనుల ప్రారంభం మందగించడం, పాత గనుల్లో ఉత్పత్తి తగ్గడం సరఫరాను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తోంది. దీంతో డిమాండ్–సరఫరా మధ్య అంతరం ప్రతి ఏడాది పెరుగుతూ వస్తోంది.
ధరల వెనుక పని చేస్తున్న అదృశ్య శక్తులు
వెండి ధరలను శాసిస్తున్న మరో కీలక అంశం ఫిజికల్ డిమాండ్తో పాటు ఫ్యూచర్స్ మార్కెట్ కలయిక. ఒక వైపు భౌతిక వెండికి (సిల్వర్ బార్లు, కాయిన్లు, ఇండస్ట్రియల్ యూజ్) భారీ డిమాండ్ కొనసాగుతుండగా, మరోవైపు ఫ్యూచర్స్ & ETF ట్రేడింగ్ ధరల అస్థిరతను వేగంగా పెంచుతోంది.
ఫ్యూచర్స్ మార్కెట్లో తక్కువ పెట్టుబడితో పెద్ద పరిమాణంలో వెండిపై బెట్టింగ్ చేసే అవకాశం ఉండటంతో చిన్న జియోపాలిటికల్ వార్తలు కూడా భారీ ధరల కదలికలకు కారణమవుతున్నాయి. దీనికి తోడు డాలర్ బలహీనత, వడ్డీ రేట్లపై అనిశ్చితి, కేంద్ర బ్యాంకుల విధానాలు, అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతలు కూడా వెండి ధరలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
అందుకే ఇప్పుడు విశ్లేషకులు ఒకే మాట చెబుతున్నారు. వెండిని ఇక కేవలం ఒక లోహంగా చూడలేమని, అది ప్రపంచ ఆర్థిక భయాలు, పారిశ్రామిక భవిష్యత్తు, జియోపాలిటికల్ టెన్షన్లకు అద్దంలా మారుతోందని అంటున్నారు. ఈ కారణాల వల్లే వెండి ధరలపై మార్కెట్లు మరింత జాగ్రత్తగా కన్నేసి చూస్తున్నాయి.
Author: Qamar SD, Vaasthava Nestham